Πώς λειτουργεί
Τεχνική περιγραφή για μελετητές και συμμετέχοντες σε διαγωνισμούς. Οι αριθμοί προέρχονται από τα δικά μας έγγραφα, όχι από παρουσίαση.
Τέσσερα στρώματα και ο κανόνας προτεραιότητας
Είναι ο σημαντικότερος πίνακας ολόκληρου του συστήματος. Ορίζει τι δεν επιτρέπεται ποτέ να μεταφερθεί στο λογισμικό.
| Επίπεδο | Πού τρέχει | Τι ανήκει εκεί | Γιατί εκεί |
|---|---|---|---|
| 1 | υλικό, εκτός ελεγκτή | θερμοστάτης ασφαλείας με χειροκίνητη επαναφορά, προστασία κινητήρα και υπερτάσεων, διάφραγμα εκτόνωσης υπερπίεσης, ελατήριο επαναφοράς κινητήρων διαφραγμάτων, πυροδιάφραγμα | πρέπει να λειτουργεί ακόμη και όταν ο ελεγκτής είναι εκτός |
| 2 | ελεγκτής, επιτόπου | υπερπίεση και ο κλάδος έκτακτης ανάγκης της, αντίδραση σε άνεμο και χιόνι, CO και καπνός, κλιμάκωση θερμοκρασίας, ακολουθίες εκκίνησης, εκκίνηση ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους, μανδάλωση αερισμού | πρέπει να λειτουργεί χωρίς διαδίκτυο |
| 3 | διακομιστής AERDOMA | κρατήσεις, προσαρμοστική προθέρμανση, πρόγνωση καιρού, ενεργειακή καταγραφή, δικαιώματα πρόσβασης, μητρώο ελέγχων, ειδοποιήσεις | χρειάζεται δεδομένα από έξω, δεν είναι κρίσιμο ως προς τον χρόνο |
| 4 | εφαρμογή | εποπτεία, ρυθμίσεις, αναφορές, κρατήσεις και εισιτήρια πελατών | ο άνθρωπος |
Κανόνας προτεραιότητας: ο μικρότερος αριθμός υπερισχύει πάντα του μεγαλύτερου. Ο διακομιστής δεν μπορεί ποτέ να επιτρέψει ό,τι έχει μπλοκάρει ο ελεγκτής, και ο ελεγκτής δεν μπορεί ποτέ να παρακάμψει τον κλάδο του υλικού.
Τι μετράμε
| Κλάδος | Μετριέται συνεχώς |
|---|---|
| Προσαγωγή | θερμοκρασία, πίεση, ταχύτητα ροής, υγρασία, συγκέντρωση CO, παρουσία καπνού |
| Απαγωγή | θερμοκρασία, πίεση, ταχύτητα ροής, υγρασία, συγκέντρωση CO₂ |
| Γήπεδο | υπερπίεση του καλύμματος — αισθητήρας λειτουργίας και έκτακτης ανάγκης, θερμοκρασία, υγρασία |
| Εξωτερικά | μετεωρολογικός σταθμός: θερμοκρασία, υγρασία, ατμοσφαιρική πίεση, άνεμος, βροχόπτωση, ηλιακή ακτινοβολία |
Επιπλέον η κατάσταση της μονάδας: πρεσοστάτης ροής, η τριάδα θερμοστατών FAN / LIMIT / LIMIT2, πρεσοστάτης καυσαερίων, θέση διαφραγμάτων, κατάσταση προστασιών και ρελέ ελέγχου φάσεων, θερμικό κινητήρα, κατάσταση ρυθμιστή στροφών μέσω Modbus, κατάσταση συσσωρευτή βοηθητικής τροφοδοσίας, άνοιγμα πίνακα και μηχανοστασίου, ανάδραση φωτισμού και η πλήρης κατάσταση του ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους μαζί με καύσιμο και ώρες λειτουργίας.
Ρύθμιση
-
Θερμοκρασία — κλιμάκωση
Η θερμοκρασία του χώρου είναι ο κύριος βρόχος, η θερμοκρασία προσαγωγής ο δευτερεύων. Έτσι αποφεύγεται η υπερθέρμανση με τη μεγάλη αδράνεια του χώρου. Η θερμοκρασία που πλήρωσε ο πελάτης μένει εντός των ορίων ασφαλείας — τα ελέγχει το νέφος κατά την κράτηση και άλλη μια φορά ο ελεγκτής.
-
Υπερπίεση
Με τις στροφές του ανεμιστήρα και τη θέση των διαφραγμάτων. Ο κλάδος έκτακτης ανάγκης σε χαμηλή πίεση είναι υλικού και δεν εξαρτάται από τη ρύθμιση.
-
Άνεμος και χιόνι
Αύξηση πίεσης και στροφών κατά την καμπύλη πίεση/άνεμος. Πάνω από το δεύτερο όριο ανέμου το σύστημα ακυρώνει τις κρατήσεις και καλεί σε εκκένωση. Τη λειτουργία χιονιού την ενεργοποιεί ο ελεγκτής μόνος του όταν η πρόγνωση δείχνει χιονόπτωση, η εξωτερική θερμοκρασία είναι κάτω από το κατώφλι και ο αισθητήρας υετού είναι υγρός — και τα τρία μαζί. Η πρόγνωση από μόνη της δεν ελέγχει την αίθουσα· για δυνατό άνεμο απλώς ειδοποιεί τον διαχειριστή. Την εκκένωση την ενεργοποιεί η μετρημένη ριπή πάνω από το όριο — αμέσως, χωρίς μέσο όρο. Η καμπύλη πίεση/άνεμος μόνο αυξάνει την υπερπίεση, ποτέ δεν τη μειώνει.
-
Φωτισμός
Ζεύξη ανά τομέα μέσω επαφέων, με ανάδραση. Χωρίς ρύθμιση έντασης — τα φωτιστικά ανάβουν με εφαρμογή τάσης και δεν έχουν dimmer.
Είσοδος με κωδικό QR
Ο ελεγκτής δεν ελέγχει κρυπτογραφική υπογραφή. Κρατά λίστα έγκυρων εισόδων, που είναι απλούστερο και ανθεκτικότερο.
- Κάθε 24 ώρες — και σε κάθε αλλαγή — το νέφος στέλνει στον ελεγκτή λίστα με τις συνόψεις των έγκυρων εισιτηρίων.
- Ο παίκτης πλησιάζει τον κωδικό QR στον αναγνώστη δίπλα στην πόρτα.
- Ο ελεγκτής συγκρίνει τη σύνοψη με τη λίστα και ελέγχει το χρονικό παράθυρο και τον τομέα.
- Αν ταιριάζει και το γήπεδο δεν είναι σε συναγερμό, η κλειδαριά παίρνει παλμό 3 δευτερολέπτων.
- Το συμβάν καταγράφεται τοπικά και στέλνεται στο νέφος με την επόμενη σύνδεση.
Τα μόνιμα δικαιώματα — διαχειριστής, συντήρηση, σέρβις — μένουν μόνιμα στη λίστα, ώστε το προσωπικό να μπαίνει πάντα. Σε παρατεταμένη διακοπή η ισχύς της τελευταίας λίστας παρατείνεται.
Όταν ο παίκτης δεν έχει πώς να δείξει τον κωδικό
Άδεια μπαταρία, σπασμένη οθόνη, παγωνιά. Το πληκτρολόγιο με PIN δεν το λύνει — το PIN θα ερχόταν με μήνυμα στο ίδιο νεκρό τηλέφωνο.
-
Τυπωμένος ή φωτογραφημένος κωδικός
Ο κωδικός είναι εικόνα και στον αναγνώστη της πόρτας δεν έχει σημασία αν τον βλέπει στην οθόνη ή στο χαρτί. Όποιος βγαίνει στην παγωνιά ή ξέρει για αδύναμη μπαταρία, τον τυπώνει από πριν.
-
Νέος κωδικός σε άλλο τηλέφωνο
Ο κωδικός δεν υπάρχει πουθενά αλλού — ο διακομιστής έχει μόνο το αποτύπωμά του, οπότε τον ίδιο δεν μπορούμε να τον στείλουμε. Σε άλλο τηλέφωνο ο παίκτης εκδίδει νέο και ο αρχικός παύει να ισχύει.
-
Άνοιγμα από απόσταση
Σχεδιασμένο
Ο φορέας εκμετάλλευσης ξεκλειδώνει από την εφαρμογή και η εγγραφή πηγαίνει στο αρχείο ελέγχου: ποιος άνοιξε, πότε και σε ποιον. Στην πόρτα υπάρχει τηλέφωνο.
Η αίθουσα είναι χωρίς προσωπικό, ο φορέας όμως υπάρχει. Οι παίκτες εξάλλου έρχονται συνήθως δύο — δύο νεκρά τηλέφωνα ταυτόχρονα είναι απίθανα.
Διεπαφές
| Διεπαφή | Χρήση |
|---|---|
| MQTT / TLS | ελεγκτής ↔ διακομιστής AERDOMA, τηλεμετρία κάθε 5 s |
| HTTPS + WebSocket | εποπτεία απευθείας από τον πίνακα, χωρίς νέφος |
| Modbus TCP / BACnet IP | διάθεση παραμέτρων στο σύστημα εποπτείας του πελάτη (BMS) |
| Modbus RTU (RS485) | ρυθμιστές στροφών, μετρητής ενέργειας, μετεωρολογικός σταθμός |
| Modbus TCP προς τον πίνακα του αερισμού | κατάσταση μονάδων και βλάβες· εγγραφή μόνο στο εύρος του προσωπικού |
| HTTPS με πιστοποιητικό του γηπέδου | ημερήσια αρχεία καταγραφής και νυχτερινό αντίγραφο ασφαλείας του ελεγκτή προς τον διακομιστή AERDOMA· τη σύνδεση την ανοίγει το γήπεδο |
| Πρόσοψη με διακόπτες | τοπικός χειρισμός και χειροκίνητη λειτουργία, χωρίς οθόνη |
| SQL | αρχείο μετρημένων δεδομένων |
Τα Modbus TCP και BACnet IP είναι εξ ορισμού απενεργοποιημένα και ενεργοποιούνται μόνο όπου τα ζητά ο πελάτης. Όταν λειτουργούν, είναι δεμένα στο δίκτυο του πίνακα.
Δίκτυο και πρόσβαση σέρβις
Στον πίνακα υπάρχει πάντα ο δικός μας δρομολογητής. Αλλάζει μόνο τι βρίσκεται στην πλευρά WAN: η δική μας κάρτα SIM ή καλώδιο προς το δίκτυο του πελάτη.
| Κανόνας | Γιατί |
|---|---|
| Τη σήραγγα την ανοίγει πάντα ο δικός μας δρομολογητής προς τα έξω | ο πελάτης δεν χρειάζεται να ανοίξει ή να ρυθμίσει τίποτα |
| Καμία εισερχόμενη θύρα | τίποτα που να μπορεί να σαρωθεί από έξω |
| Ο δρομολογητής δεν γεφυρώνει το δίκτυο του πελάτη με τη σήραγγά μας | δεν επιτρέπεται να είμαστε πόρτα από το διαδίκτυο στο δίκτυο του πελάτη |
| Ξεχωριστό κλειδί για κάθε γήπεδο, διαδρομή /32 | ένα γήπεδο δεν βλέπει τα υπόλοιπα |
| Η σήραγγα είναι για το σέρβις, όχι για τα δεδομένα | η λειτουργία περνά από MQTT· η σήραγγα ανοίγει μόνο για διάγνωση |
| Ο πίνακας είναι ξεχωριστό τμήμα δικτύου | αν πέσει το δίκτυο του πελάτη, το γήπεδο συνεχίζει |
| Το υλικολογισμικό είναι υπογεγραμμένο και ενημερώνεται τη νύχτα από Κυριακή προς Δευτέρα, σε τοπική ώρα του γηπέδου, μόνο όταν δεν υπάρχει κράτηση μέχρι το τέλος του παραθύρου | ο ελεγκτής δεν δέχεται ξένο κώδικα και δεν επανεκκινεί στη μέση του παιχνιδιού |
| Μία υπογεγραμμένη έκδοση εξυπηρετεί όλα τα γήπεδα του ίδιου τύπου· η ταυτότητα του γηπέδου βρίσκεται στις ρυθμίσεις του, όχι στο υλικολογισμικό | η ενημέρωση φτάνει σε όλα τα γήπεδα ταυτόχρονα και ένα γήπεδο δεν εμφανίζεται ποτέ με ξένο όνομα |
| Ο ελεγκτής στέλνει μία φορά την ημέρα τα αρχεία καταγραφής στον διακομιστή μας και τα διαγράφει μόνο μετά από επιβεβαιωμένη εγγραφή | ρυθμίζουμε με βάση την πραγματική λειτουργία και η μνήμη του ελεγκτή δεν γεμίζει |
| Ο ελεγκτής στέλνει κάθε νύχτα αντίγραφο ασφαλείας και, αν δεν φτάσει, επικοινωνεί το σέρβις μας | ένας χαλασμένος ελεγκτής αντικαθίσταται και αποκαθίσταται από το αντίγραφο ασφαλείας |
Έκταση I/O
Ενδεικτικά, κατά το πρότυπο σχέδιο. Οι ακριβείς αριθμοί εξαρτώνται από τον αριθμό τομέων και μονάδων.
| Διαμόρφωση | DI | AI | DO | Δίαυλοι |
|---|---|---|---|---|
| 1 κλιματιστική μονάδα, 1 γήπεδο | 46 | 17 | 13 | 4× Modbus RTU, 2× Ethernet |
| 2 μονάδες | 73 | 30 | 34 | — |
Ο μετρητής ενέργειας, ο μετεωρολογικός σταθμός και οι ρυθμιστές στροφών περνούν από Modbus RTU, όχι από φυσικές εισόδους. Από τις 46 DI, δεκατρείς αφορούν τους διακόπτες της πρόσοψης και δεκατρείς την παρακολούθηση του ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους.
Αρχειοθέτηση
Το αρχείο και η εποπτεία δεν είναι το ίδιο. Η ανάμειξή τους σημαίνει είτε κορεσμένη βάση είτε άχρηστη εποπτεία.
| Μέγεθος | Διάστημα |
|---|---|
| Ζωντανή τηλεμετρία στην εποπτεία | κάθε 5 s |
| Θερμοκρασία, υγρασία, πίεση και ταχύτητα ροής — προσαγωγή και απαγωγή | 15 λεπτά |
| Ισχύς ανεμιστήρα προσαγωγής, CO και CO₂ | 15 λεπτά |
| Εξωτερική θερμοκρασία, υγρασία, ατμοσφαιρική πίεση, ηλιακή ακτινοβολία | 60 λεπτά |
| Υπερπίεση στην αίθουσα και ταχύτητα ανέμου — για τη ρύθμιση της καμπύλης πίεση/άνεμος | 1 λεπτό |
| Τάσεις φάσεων και συχνότητα δικτύου | 1 λεπτό |
| Ταχύτητα και διεύθυνση ανέμου | σε μεταβολή 1 m/s |
| Βροχόπτωση | όταν συμβεί |
| Καταστάσεις συναγερμού και βλάβες | όταν συμβούν |
Ο ελεγκτής
Ελεύθερα προγραμματιζόμενος ελεγκτής κατά IEC 61131. Οι διαμορφώσιμοι ρυθμιστές με έτοιμη εφαρμογή του κατασκευαστή δεν εξετάζονται — μέσα τους δεν χωρά προσαρμοστική προθέρμανση, λογική κρατήσεων ούτε ενεργειακό μοντέλο.
Τη λογική ασφαλείας και ρύθμισης την κρατά ο ελεγκτής. Το web της εποπτείας, το αρχείο, η γέφυρα MQTT και ο τυχόν διακομιστής Modbus/BACnet τρέχουν σε βιομηχανικό υπολογιστή μέσα στον ίδιο πίνακα. Ο διαχωρισμός ακολουθεί τον παραπάνω πίνακα στρωμάτων.
Συναγερμοί
Ο κατάλογος έχει 29 εγγραφές σε τέσσερις προτεραιότητες. Οι τέσσερις κρίσιμες διακόπτουν ή επιβάλλουν εκκένωση και απαιτούν χειροκίνητη επαναφορά. Οι κρίσιμοι συναγερμοί δικτύου και ριπής ανέμου ειδοποιούν και δεν απενεργοποιούν την αίθουσα.
| Βλάβη | Αντίδραση του συστήματος | Προτεραιότητα |
|---|---|---|
| Χαμηλή υπερπίεση στον χώρο | κλάδος έκτακτης ανάγκης, εκκένωση, χειροκίνητη επαναφορά | κρίσιμη |
| Ανίχνευση καπνού στην προσαγωγή | άμεση διακοπή του καυστήρα, εκκένωση | κρίσιμη |
| CO στην προσαγωγή πάνω από το όριο | διακοπή του καυστήρα, πλήρης αερισμός, εκκένωση | κρίσιμη |
| Ενεργοποίηση θερμοστάτη ασφαλείας | ο καυστήρας διακόπηκε από το υλικό, η επανεκκίνηση μπλοκάρεται, εγγραφή σέρβις | κρίσιμη |
| Άνεμος πάνω από το δεύτερο όριο | ακύρωση κρατήσεων, πλήρης υπερπίεση, εκκένωση | υψηλή |
| Μετρημένη ριπή ανέμου πάνω από το όριο εκκένωσης | εντολή άμεσης εκκένωσης του χώρου, χωρίς μέσο όρο και αναμονή | κρίσιμη |
| Διακοπή δικτύου | φώτα και θέρμανση σβηστά, ο αερισμός ξεκινά σταδιακά μετά την επαναφορά της τάσης | κρίσιμη |
| Υπόταση, υπέρταση ή απόκλιση συχνότητας | ειδοποίηση με το όνομα της φάσης, ο χώρος συνεχίζει να λειτουργεί | κρίσιμη |
| Διακοπή τροφοδοσίας του πίνακα | εκκίνηση του ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους | υψηλή |
| Απόκλιση παροχής / στροφών | υποψία σπασμένου ιμάντα ή φραγμένου φίλτρου | μεσαία |
Επιλογή από 29. Ο πλήρης κατάλογος αποτελεί μέρος του τεχνικού φύλλου.