Jak to działa
Opis techniczny dla projektantów i uczestników przetargów. Liczby pochodzą z naszej dokumentacji, nie z prezentacji.
Cztery warstwy i zasada pierwszeństwa
To najważniejsza tabela całego systemu. Określa, czego nie wolno przenieść do oprogramowania.
| Poziom | Gdzie działa | Co tam należy | Dlaczego tam |
|---|---|---|---|
| 1 | sprzęt, poza sterownikiem | termostat bezpieczeństwa z ręcznym resetem, zabezpieczenie silnikowe i przepięciowe, przepustnica upustowa, sprężyna powrotna siłowników, klapa przeciwpożarowa | musi działać także wtedy, gdy sterownik nie pracuje |
| 2 | sterownik, lokalnie | nadciśnienie i jego tor awaryjny, reakcja na wiatr i śnieg, CO i dym, kaskada temperatury, sekwencje rozruchu, start agregatu, blokada wentylacji | musi działać bez internetu |
| 3 | serwer AERDOMA | rezerwacje, adaptacyjne nagrzewanie, prognoza pogody, energetyka, uprawnienia dostępu, ewidencja przeglądów, powiadomienia | potrzebuje danych z otoczenia, nie jest krytyczne czasowo |
| 4 | aplikacja | dyspozytornia, konfiguracja, raporty, rezerwacje i bilety klientów | człowiek |
Zasada pierwszeństwa: niższy numer zawsze nadpisuje wyższy. Serwer nigdy nie może zezwolić na to, co sterownik zablokował, a sterownik nigdy nie może ominąć toru sprzętowego.
Co mierzymy
| Tor | Mierzone w sposób ciągły |
|---|---|
| Nawiew | temperatura, ciśnienie, prędkość przepływu, wilgotność, stężenie CO, obecność dymu |
| Wywiew | temperatura, ciśnienie, prędkość przepływu, wilgotność, stężenie CO₂ |
| Hala | nadciśnienie powłoki — czujnik roboczy i awaryjny, temperatura, wilgotność |
| Na zewnątrz | stacja meteorologiczna: temperatura, wilgotność, ciśnienie atmosferyczne, wiatr, opady, promieniowanie słoneczne |
Poza tym stan zespołu: presostat przepływu, trzy termostaty FAN / LIMIT / LIMIT2, presostat spalin, położenie przepustnic, stan zabezpieczeń i przekaźnika kontroli faz, termik silnika, stan falownika po Modbusie, stan akumulatora automatyki, otwarcie rozdzielnicy i maszynowni, sprzężenie zwrotne oświetlenia oraz pełny stan agregatu prądotwórczego łącznie z paliwem i motogodzinami.
Regulacja
-
Temperatura — kaskada
Temperatura w hali jest pętlą nadrzędną, temperatura nawiewu podrzędną. Zapobiega to przegrzewaniu przy dużej bezwładności hali. Temperaturę, za którą klient dopłacił, przycinają granice bezpieczeństwa — najpierw w chmurze przy rezerwacji, potem jeszcze raz w sterowniku.
-
Nadciśnienie
Obrotami wentylatora i położeniem przepustnic. Tor awaryjny przy niskim nadciśnieniu jest sprzętowy i nie zależy od regulacji.
-
Wiatr i śnieg
Podniesienie nadciśnienia i obrotów według krzywej ciśnienie/wiatr. Po przekroczeniu drugiego progu wiatru system odwołuje rezerwacje i wzywa do ewakuacji. Tryb śnieżny sterownik włącza sam, gdy prognoza zapowiada opady śniegu, temperatura zewnętrzna jest poniżej progu, a czujnik opadów jest mokry — wszystkie trzy warunki naraz. Sama prognoza halą nie steruje; o silnym wietrze tylko ostrzega zarządcę. Ewakuację uruchamia zmierzony poryw powyżej progu — natychmiast, bez uśredniania. Krzywa ciśnienie/wiatr nadciśnienie tylko podnosi, nigdy go nie obniża.
-
Oświetlenie
Załączanie sektorami przez styczniki, ze sprzężeniem zwrotnym. Bez ściemniania — oprawy w halach załącza się podaniem napięcia i nie mają regulacji natężenia.
Wejście na kod QR
Sterownik nie weryfikuje podpisu kryptograficznego. Trzyma listę ważnych wejść, co jest prostsze i odporniejsze.
- Chmura raz na 24 godziny — i przy każdej zmianie — wysyła sterownikowi listę skrótów ważnych biletów.
- Gracz przykłada kod QR do czytnika przy drzwiach.
- Sterownik porównuje skrót z listą i sprawdza okno czasowe oraz sektor.
- Jeśli się zgadza, a hala nie jest w alarmie, zamek dostaje impuls 3 sekundy.
- Zdarzenie zapisuje się lokalnie i przy najbliższym połączeniu trafia do chmury.
Uprawnienia stałe — zarządca, utrzymanie ruchu, serwis — są na liście na stałe, żeby personel zawsze wszedł do środka. Przy dłuższej awarii łącza ważność ostatniej listy jest przedłużana.
Gdy gracz nie ma czym pokazać kodu
Rozładowana bateria, zbity wyświetlacz, mróz. Klawiatura z kodem PIN tego nie rozwiązuje — PIN przyszedłby SMS-em na ten sam martwy telefon.
-
Wydrukowany lub sfotografowany kod
Kod to obraz, a czytnikowi przy drzwiach jest obojętne, czy widzi go na wyświetlaczu, czy na papierze. Kto idzie na mróz albo wie o słabej baterii, drukuje go wcześniej.
-
Nowy kod na innym telefonie
Kod nie istnieje nigdzie indziej — serwer ma tylko jego odcisk, więc tego samego nie wyślemy. Na innym telefonie gracz wydaje sobie nowy, a pierwotny przestaje obowiązywać.
-
Otwarcie zdalne
Planowane
Operator odblokowuje z aplikacji, a zapis trafia do audytu: kto otworzył, kiedy i komu. Na drzwiach jest numer telefonu.
Hala jest bez personelu, ale operator istnieje. Gracze przychodzą zwykle we dwóch — dwa martwe telefony naraz są mało prawdopodobne.
Interfejsy
| Interfejs | Zastosowanie |
|---|---|
| MQTT / TLS | sterownik ↔ serwer AERDOMA, telemetria co 5 s |
| HTTPS + WebSocket | dyspozytornia bezpośrednio z rozdzielnicy, bez chmury |
| Modbus TCP / BACnet IP | udostępnienie parametrów systemowi nadrzędnemu klienta (BMS) |
| Modbus RTU (RS485) | falowniki, licznik energii, stacja meteorologiczna |
| Modbus TCP do panelu wentylacji | stan central i awarie; zapis tylko w zakresie obsługi |
| HTTPS z certyfikatem hali | dzienne logi i nocna kopia zapasowa sterownika na serwer AERDOMA; połączenie nawiązuje hala |
| Panel czołowy z przełącznikami | obsługa lokalna i tryb ręczny, bez wyświetlacza |
| SQL | archiwum danych pomiarowych |
Modbus TCP i BACnet IP są domyślnie wyłączone i włącza się je tylko tam, gdzie klient ich wymaga. Kiedy działają, są związane z siecią rozdzielnicy.
Sieć i dostęp serwisowy
W szafie zawsze jest nasz router. Zmienia się tylko to, co jest po jego stronie WAN: nasza karta SIM albo kabel do sieci klienta.
| Zasada | Dlaczego |
|---|---|
| Tunel inicjuje zawsze nasz router na zewnątrz | klient niczego nie musi otwierać ani konfigurować |
| Żadnego portu przychodzącego | nie ma czego skanować z zewnątrz |
| Router nie mostkuje sieci klienta i naszego tunelu | nie wolno nam być drzwiami z internetu do sieci klienta |
| Własny klucz na każdą halę, trasa /32 | jedna hala nie widzi pozostałych |
| Tunel służy do serwisu, nie do danych | ruch idzie przez MQTT; tunel bywa włączony tylko przy diagnostyce |
| Rozdzielnica to osobny segment sieci | gdy padnie sieć klienta, hala pracuje dalej |
| Oprogramowanie sterownika jest podpisane i aktualizowane w nocy z niedzieli na poniedziałek, według czasu hali, tylko gdy do końca okna nie ma rezerwacji | sterownik nie przyjmie obcego kodu i nie zrestartuje się w trakcie gry |
| Jedno podpisane wydanie służy wszystkim halom tego samego typu; tożsamość hali jest w jej ustawieniach, nie w oprogramowaniu | aktualizacja trafia do wszystkich hal naraz, a hala nigdy nie zgłosi się pod cudzą nazwą |
| Sterownik raz dziennie wysyła logi na nasz serwer i usuwa je dopiero po potwierdzonym zapisie | dostrajamy według rzeczywistej eksploatacji, a pamięć sterownika się nie zapełnia |
| Sterownik co noc wysyła kopię zapasową, a gdy nie dotrze, odzywa się nasz serwis | uszkodzony sterownik zastępuje się i przywraca z kopii |
Zakres I/O
Orientacyjnie, według schematu wzorcowego. Dokładne liczby zależą od liczby sektorów i zespołów.
| Konfiguracja | DI | AI | DO | Magistrale |
|---|---|---|---|---|
| 1 zespół wentylacyjno-grzewczy, 1 kort | 46 | 17 | 13 | 4× Modbus RTU, 2× Ethernet |
| 2 zespoły | 73 | 30 | 34 | — |
Licznik energii, stacja meteorologiczna i falowniki pracują po Modbus RTU, nie po wejściach fizycznych. Z 46 DI trzynaście przypada na przełączniki panelu czołowego, a trzynaście na monitoring agregatu.
Archiwizacja
Archiwum i dyspozytornia to nie to samo. Mieszanie ich oznacza albo zapchaną bazę, albo bezużyteczną dyspozytornię.
| Wielkość | Interwał |
|---|---|
| Telemetria na żywo do dyspozytorni | co 5 s |
| Temperatura, wilgotność, ciśnienie i prędkość przepływu — nawiew i wywiew | 15 min |
| Moc wentylatora nawiewu, CO i CO₂ | 15 min |
| Temperatura zewnętrzna, wilgotność, ciśnienie atmosferyczne, promieniowanie słoneczne | 60 min |
| Nadciśnienie w hali i prędkość wiatru — do dostrajania krzywej ciśnienie/wiatr | 1 min |
| Napięcia faz i częstotliwość sieci | 1 min |
| Siła i kierunek wiatru | przy zmianie o 1 m/s |
| Opady | przy wystąpieniu |
| Stany alarmowe i awarie | przy wystąpieniu |
Sterownik
Swobodnie programowalny sterownik zgodny z IEC 61131. Regulatory konfigurowalne z gotową aplikacją producenta nie wchodzą w grę — do takiego urządzenia nie da się wprowadzić adaptacyjnego nagrzewania, logiki rezerwacji ani modelu energetycznego.
Logikę bezpieczeństwa i regulacji trzyma sterownik. Serwis dyspozytorni, archiwum, most MQTT i ewentualny serwer Modbus/BACnet pracują na komputerze przemysłowym w tej samej rozdzielnicy. Podział odpowiada tabeli warstw powyżej.
Alarmy
Katalog liczy 29 pozycji w czterech priorytetach. Cztery krytyczne wyłączają lub ewakuują i wymagają ręcznego odblokowania. Krytyczne alarmy sieci i porywu wiatru zgłaszają, a hali nie wyłączają.
| Awaria | Reakcja systemu | Priorytet |
|---|---|---|
| Niskie nadciśnienie w hali | tor awaryjny, ewakuacja, ręczne odblokowanie | krytyczny |
| Wykrycie dymu w nawiewie | natychmiastowe wyłączenie palnika, ewakuacja | krytyczny |
| CO w nawiewie powyżej progu | wyłączenie palnika, pełna wentylacja, ewakuacja | krytyczny |
| Zadziałanie termostatu bezpieczeństwa | palnik wyłączony sprzętowo, blokada restartu, wpis serwisowy | krytyczny |
| Wiatr powyżej drugiego progu | odwołanie rezerwacji, pełne nadciśnienie, ewakuacja | wysoki |
| Zmierzony poryw wiatru powyżej progu ewakuacji | polecenie natychmiastowego opuszczenia hali, bez uśredniania i czekania | krytyczny |
| Zanik sieci | oświetlenie i ogrzewanie wyłączone, wentylacja po powrocie napięcia startuje stopniowo | krytyczny |
| Podnapięcie, przepięcie lub odchylenie częstotliwości | zgłoszenie z nazwą fazy, hala pracuje dalej | krytyczny |
| Zanik zasilania rozdzielnicy | start agregatu prądotwórczego | wysoki |
| Odchyłka przepływ / obroty | podejrzenie zerwanego pasa lub zapchanego filtra | średni |
Wybór z 29 pozycji. Pełny katalog jest częścią karty technicznej.